อาณาจักรศรีวิชัย ศูนย์กลางของอาณาจักรอยู่ที่เมืองปาเล็มบัง เกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซียและมีอาณาเขตครอบคลุมมลายูเกาะชวา เกาะสุมาตรา ช่องแคบมะละกา ช่องแคบซุนดา และบริเวณภาคใต้ของประเทศไทย พื้นที่อาณาจักรแบ่งได้สามส่วน คือ ส่วนคาบสมุทรมลายูเกาะสุมาตรา และ หมู่เกาะชวา

การปกครอง ระบบราชาธิปไตย มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

เมืองหลวง ศูนย์กลางของ อาณาจักรศรีวิชัยอยู่ที่เมืองปาเล็มบัง เกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย และมีเมืองสำคัญอีกหลายแห่ง เช่น เมืองจัมบี เมืองไชยา เป็นต้น ปัจจุบันเมืองไชยา เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นเมืองที่เก่าแก่มากแห่งหนึ่งในทางใต้ของภูมิภาคนี้ เชื่อกันว่าเคยเป็นที่ตั้งของอาณาจักรศรีวิชัยในสมัยโบราณ โดยมีหลักฐานทั้งโบราณวัตถุ และโบราณสถานจำนวนมาก

วัฒนธรรม เป็นอาณาจักรที่มีความเจริญรุ่งเรืองทางด้านศาสนา โดยมีพระพุทธศาสนา เดินทางเข้ามาเผยแพร่ทางเมืองไชยา พุทธศาสนาแบบมหายานจึงเจริญรุ่งเรืองในอาณาจักรศรีวิชัย ส่วนประชาชนทางใต้ของแหลมมลายูส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม ซึ่งได้อิทธิพลมาจากพ่อค้ามุสลิม อาหรับ ที่เดินทางผ่านเพื่อไปยังประเทศจีน ศาสนาอิสลามได้เผยแผ่ไปยัง มะละกา กลันตัน ตรัง กานู ปาหัง และปัตตานีจนกลายเป็นรัฐอิสลามไปในที่สุด

วิถีชีวิต อาณาจักรศรีวิชัยเป็นอาณาจักรที่มีอำนาจทางทะเลตอนใต้ จึงเป็นศูนย์กลางความ เจริญรุ่งเรืองทางการค้าทางทะเล มีเมืองท่าค้าขายที่สำคัญ สำหรับเมืองไชยาโบราณ เดิมเป็นเมืองที่ มีขนาดใหญ่กว่าเมืองตามพรลิงค์(เมืองนครศรีธรรมราช) มีชุมชนเมืองเก่า ศิลาจารึกภาษาสันสกฤต เมืองไชยา ระบุว่า ศรีวิชัยเป็นเมืองท่าค้าพริก ดีปลีและพริกไทยเม็ด โดยมีต้นหมากและต้นมะพร้าว จำนวนมาก

หลักฐานทางประวัติศาสตร์

1. พระบรมธาตุไชยา วัดพระบรมธาตุไชยาราชวรวิหาร เป็นเจดีย์เป็นเจดีย์สี่เหลี่ยม ทรงมณฑป ตั้งอยู่บนอุโมงค์ที่บรรจุหีบศิลาใบใหญ่ใส่พระบรมธาตุองค์เจดีย์เป็นรูปสีขระ แปลว่า แบบภูเขา คือ เจดีย์ที่มียอดจำนวนมาก

2. พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร สลักด้วยศิลา เป็นประติมากรรมศิลปะแบบศรีวิชัย พบที่อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานีซึ่งเป็นประติมากรรมที่น่าจะเก่าที่สุด

3. เครื่องมือเครื่องใช้มีเครื่องปั้นดินเผาทำ เป็นภาชนะหม้อไห ใช้สีเขียนลวดลายและทำเป็นแบบลูก จันทร์นูนขึ้นมาประดับลวดลายอื่นๆ มีลูกปัดทำเป็น เครื่องประดับ

4. มีเงินกลมใช้เรียกว่า นะโม และเงินเหรียญ ชนิดหนา ใช้แลกเปลี่ยนด้วย มีตราดอกจันทร์อยู่ด้านหนึ่งอีกด้านหนึ่งมี ตัวอักษรสันสกฤตเขียนไว้ว่า “วร” ประดับอยู่